به مناسبت ۸ مارس

گفت و گو با برنامه دیدگاه ها و اندیشه های رادیو ونکوور به مناسبت ۸ مارس، نه به پوشش اجباری. بر رسی‌ درخواست من از زنان در مورد اتشار عکس بدون روسری در فضاهای مجازی.چراایستادگی در مقابل حجاب اجباری اهمیت دارد؟ رابطه دموکراسی با حق تعیین پوشش زنان. چرا لیبرلها نسبت به مساله حجاب اهمیت بسیار .میدهند؟ مواضع اصلاح طلبان

فاایل صوتی: با سرعت معمولی

با سرعت پائین برای ایران

متن مصاحبه  ویراستار: خشایار رخسانی
– امشب در مورد نه به پوشش اجباری در خد متتون هستیم بفرمایید.

پاسخ: در این زمینه اطلاعیه ای را بیرون داده ام که در وبلاگم منتشر شده است و همینگونه آن را در صفحه-یِ مربوط به فیس بوک که به مناسبت 8 مارس و روز زنان است، بازتاب داده ام، که در آنجا از همرزمان زن درخواست کرده ام، در پروفایل خودشان در فضاهای اینترنتی، از عکس روسری دار استفاده نکنند و عکس های بدون حجاب خودشان را منتشر کنند، و این پیشنهاد را به نام یک مبارزه-یِ غیرخشونت آمیز، پیشکشیده ام.

پرسش: خانم هایی که عکس شان را بدون حجاب روی اینترنت بگذارند، ممکن است که به آسانی شناسایی و مورد پیگرد قرار گیرند. همانگونه، اگر عکس هایی را نگاه کنید، که برای نمونه دارند از گردهمایی ها روی اینترنت میگذارند، رویِ چهره-یِ آنها را می پوشانند، برای اینکه چهره-یِ آن ها دیده نشود.

آیا گرفتاری و گره کار مردم ایران با این پیشنهاد ها گشوده خواهند شد؟

پاسخ: از لحاظ امنیتی، برای نمونه هنگامیکه بر روی صفحه فیس بوک نگاه میکردم و میخواستم دوستانِ زنِ خودم را که دارای روسری هَستند را پیدا کنم، و برای آنها این پیام را بفرستم، دریافتم که شمار آنها اندک است، و این در حالی است که همه-یِ این زنان در ایران هَستند. به سُخن دیگر، بسیاری از زنان ما که در ایران هَستند، در پروفایل آنها عکس هایشان بدون روسری است. و تاکنون گرفتاری ای برای آنها پیش نیامده است. از اینرو من این مسئله را رد میکنم که این پیشنهاد سبب دستگیری آنها شود. گُفتاری را که شما به آن اشاره کردید، در این پیوند که در گردهمایی هایِ خیابانی افراد را بدینسان شناسایی میکنند، موردِ جُدا و دیگرگونه است، و آنچه که در این پیشنهاد درخواست شده است این است که بانوان تنها عکس بدون روسری داشته باشند. و عکس بدون روسری یک چیز رایجی است.

پرسش: خوب آقای شهبازخانی آیا این پیشنهاد، گره ای از ایران را خواهد گُشود؟

پاسخ: ما بیش از سدسال است که در جنبش زنان حق گُزینش پوشش را داشته ایم. و جمهوری اسلامی میخواهد بیش از هر زمان دیگر، این نُخستین ترین حق آدمی را که حق پوشش است، از زنان بگیرد. شما هنگامیکه به پُرسمان و مسئله-یِ پوشش میرسید، باید که درنگرید که پوشش، جزیی از حقوق فردی است، بطور کلی دولت ها حق ندارند که در امور فردی دخالت کنند. و اگر ما در این زمینه عقب نشینی کنیم، جمهوری اسلامی هر روزه گامی فراتر خواهد گذاشت، تا اینکه همکنون کار بجایی رسیده است که حتا به زنان اجازه نمیدهد عینک آفتابی بزنند، یا در پوشیدن نوع چکمه های آنها نیز دخالت میکند. اگر ناخن شان لاک داشته باشد آنها را دستگیر میکند. حکومت اسلامی میخواهد با کنترل ناخُن زنان تا فرق سرشان به آنها بگوید که چگونه خودشان را به پوشانند. مسئله پوشش از آنجای که جزیی از حقوق بشر است، و از آنجا که جزیی از حقوق فردی است، مسئله بسیاری با  اهمیتی است؛ به همین دلیل نپذیرفتن پوشش اجباری، یکی از گرفتاری هایِ کلان و بُنیادین است. اگر شما توجه کنید، می بینید تفاوتی هم نمی کند که آنها اصلاحگر باشند یا هوادار خامنه ای، هردوی آنها برای اینکه از این نماد و سمبل حکومتِ دینی نگهبانی کنند، همگی نیروهای رزمی خودشان را بکارگرفته اند، تا زنان در گردهمایی های خیابانی، روسری خودشان را برندارند، ولی آنها نمیتوانند در فضاهای مجازی، جلوی زنان را بگیرند، که عکس پروفایل خودشان را چگونه میخواهند برگزینند.

پرسش: آقای شهباز خانی، آیا با پیشکشیدن این چنین برنامه ها یا خواست هایی مردم را به آزادی میرساند؟ یا اینکه مردم گرفتاریهای پیچیده تر و ژرفتری از این دارند؟

پاسخ: این مسئله یکی از مسائل پیچیده و فرهنگی است. پوشش و حجاب مسئله کمی نیست.

پرسش: آیا این یک مسئله فرهنگی است یا دولتی یا هر دو؟

پاسخ: هر دو، در هر صورت این مسئله، یک مسئله فرهنگی است و دولت میخواهد در این زمینه دخالت کند. شما نمیتوانید با فرمان های دولتی به دیگران بگویید که چه چیزی را بپوشند و چه نپوشند. برای اینکه حق پوشش در گُستره و حیطه-یِ مسئله های شخصی قرار میگیرد. حتا شما هم نمیتوانید به دیگری چنین چیزی را بگویید، چه برسد به جایی به اسم دولت، بخواهد از توان و نیرویِ سیاسی خود استفاده کند، و بخواهد آن را در حیطه و گُستره-یِ خصوصی دخالت بدهد. هر مسئله ای باید که در حیطه-یِ خودش قرار بگیرد. دولت حق دارد توان و اقتدارش را برای حفظ منافع ملی بکاربگیرد، نه در امور خصوصی و فردی. در این گُستره و حیطه بویژه ما لیبرال ها بسیار حساس هَستیم.

پرسش: آیا دولت ایران این را نمیداند و اگر که میداند چرا بر روی این مسئله این اندازه پافشاری میکند؟ این پیچیدگی چرا بوجود آمده است و چگونه میشود آن را باز کرد؟

پاسخ: نظام هایِ سیاسی ِخودکامه بر این پایه استوارند که آدم ها را موجودات باخرد و عقلانی نمیدانند. و به خودشان پروانه میدهند که برای آنها تصمیم بگیرند.

پرسش: نظام هایِ خودکامه یا نظام جمهوری اسلامی؟

پاسخ: این بحث بطور کلی در باره-یِ نظام خودکامه است که تفاوت آن با نظام دمکراتیک در این است که شما در نظام دمکراتیک با روی آوردن به خَرَد گروهی است که تصمیم میگیرید، ولی در یک نظام خودکامه خرد گروهی درنظر گررفته نمیشود، بلکه یک «خردی» حالا به نام دولت یا ایدیولوژی، یا خداوند یا چیز دیگر برای افراد تصمیم گیری میکند. معنی و مفهم نظام ولایت فقیه همین است. که مردم باید از دولت پیروی کنند، این پیروی بر پایه-یِ خودکامگی سیاسی انجام میگیرد. تفاوت یک نگرش دمکرات با یک نگرش خودکامه دقیقا در همین جاست، که در یک نگرش خودکامه، آدم فرمانبردار است، ولی در یک نگرش دمکراتیک آدم میتواند تصمیمگیری کند. در اینجا ما می بینیم که عدم پذیرش خردمندی و عقلانیت، بویژه در نگرش دینی، در پیوند با زنان بیشتر است، از اینرو است که آنها بیشتر در امور زنان دخالت میکنند. شما این گرفتاری را نه تنها در در زمینه سیاسی، بلکه در نیز مشاهده میکنید که زنان در آن حق قاضی شدن ندارند. برای اینکه آنها زنان را «ناقض العقل» میدانند. یا در هنگام شهادت دادن در دادگاه، گواهی زنان نیمی از شهادت مردان بشمار میآید.

پرسش: برخی از مردان ایرانی نیز این دیدگاه را دارند. سوای ایرانیان، شنیده ام که مردان در کشورهای همسایه نیز بدینسان در باره زنان داوری میکنند.

پاسخ: آری، دقیقاً این همان مسئله ای است که شما به آن اشاره کردید.

پرسش: یعنی این افراد نیز خودکامه هَستند؟

پاسخ: آری، این مسئله یک مشکل فرهنگی و مردسالارانه است. در این مورد من میتوانم روشنگری های تاریخی هم بکنم. سرچشمه-یِ این شیوه-یِ اندیشیدن برمیگردد به آنجایی که مردان توان و اقتدار اقتصادی را بدست گرفتند. مردان در دوران کشاورزی بیشتر تولید میکردند، و آنها توانستند اقتدار خود را گسترش دهند. این مسئله پایه های اقتصادی دارد، و دلیل هایی را که آنها ارائه میکنند، بدینگونه است که آنها زن ها را دارایی شخصی خودشان می پندارند. برای همین در گام نخست اگر که ما بخواهیم به دمکراسی برسیم، باید که بپذیریم که همگان دارای خَرَدمَندی هَستند. یعنی ما نمیتوانیم به دمکراسی برسیم اگر که بپنداریم زنان ما این اندازه از خرد برخوردار نیستند که بتوانند جامه و پوشش خودشان را برگزینند. یا اینکه زنان ما «ناقص العقل» هَستند و گواهی آنها در دادگاه نیمی از مردان بشمار میآید. با اینچنین نگرشی شما نمیتوانید به دمکراسی برسید. و اگر که خردمندی و عقلانیت زنان را رد بکنید، نیمی از افراد را از تصمیمگیری در گُستره و حیطه خصوصی خودشان نیز محروم کرده ایم. به همین دلیل است که مسئله پوشش بسیار بسیار با اهمیت است. هم از دریجه-یِ فرهنگی و هم از روزن پرسمان های سیاسی. و جمهوری اسلامی بویژه بر روی این مسئله پافشاری میکند برای اینکه نمادی از سیستم سیاسی آن است. یعنی جمهوری اسلامی نمیتواند ادامه زندگی دهد، اگر که زنان به حقوق حقه خودشان برسند.

پرسش شنونده: درود بر شما. میخواستم پرسش کنم که این آقایان چگونه میتوانند توجیه کنند که زنان « ناقص العقل» بچه بزرگ میکند و این در حالی است که این مردانِ  «عاقل» را این زنان «ناقص العقل» بزرگ کرده اند؟

پاسخ: در نگرش این آقایان، زنان نمیتوانند تصمیمی بگیرند و یا کاری کنند. بدون اینکه مردان، آن را مورد تایید قرار بدهند. حتا در هنگام مسافرت کردن، زنان باید که از مردانِ خودشان اجازه بگیرند. اینکه آنها زن ها را «کشتزار» خودشان میدانند، آری، او باید در خانه بماند و کودک را بزرگ کند. و یک همچین مسائلی را به او واگذار میکنند ولی، حق تصمیم گیری را برای او به رسمیت نمیشناسند. اگر به قانون هایِ اسلامی در جمهوری اسلامی مراجعه کنید، می بینید، که حق داشتن فرزند به زنان داده نمیشود بلکه به مردان داده میشود. زنان تنها باید که بچه ها را بزرگ کنند. ولی صاحب اصلی این فرزند، باز مرد بشمار میآید. در این مورد که پرسش کردید که چرا جمهوری اسلامی نمیتواند بدون طرح حجاب اجباری به زندگی خودش ادامه بدهد؟ برای این است که این مسئله یک مسئله نمادین و سمبلیک است. یعنی آنها برای محروم کردن زنان از حقوشان باید درگام نخست از گستره و حیطه خصوصی آنها آغازکنند. باید به زن بفهمانند که شما نمیتوانید در زمینه مسائلی که مربوط به حیطه خصوصی خودتان  است تصمیمگیری کنید. و از این گام، برداشتن گام های بعدیی را آغازنمایند. حتا در دبستان ها ، کتاب های کودکان را از همدیگر جدا ساخته اند.

پرسش: بفرمایید بگویید که منظور شما از جدا کردن کتاب ها چیست؟ چگونه کتاب ها را جدا کرده اند؟

پاسخ: مطلب و عکس هایِ کتاب های کودکان از آموزشگاه های ابتدایی تا به بالا متفاوت و جنسیتی است

پرسش: حتا کتاب ها جنسیت دارند؟

پاسخ: آری حتا برای کودکانی هم که به کلاس های دوم و سوم میروند در آنجا همه چیز فرق میکند. در 22 بمهن حتا اصلاح طلبان نیز نگران شده بودند که مبادا زنان روسری هایشان را دربیاورند. و حتا تاکید و پافشاری میکردند که اگر چنین چیزی روی دهد، شما را گول زده اند؛ شما را میخواهند از راه راست منحرف کنند. این نشان دهنده-یِ این است که مسئله پوشش، برای آنهایی که در جناح اصلاح گر جمهوری اسلامی هَستند، به اندازه-یِ دیگر جناح های سیاسی جمهوری اسلامی اهمیت دارد، که این سمبل نظام دینی خودش را در 50% از جمعیت کشور نشان دهد. به باور من با توجه به وضعیتی که ما در ایران داریم، فرهنگ نظام جمهوری اسلامی یک فرهنگ شکست خورده است. زنان ما چنین فرهنگی را نمیپذیرند. به همین دلیل است که بیشترِ زنان ایران که عکس های آنها را شما در فیس بوک یا فضای مجازی می بینید، بدون روسری گرفته شده. یا هنگامیکه در خیابان رفت و آمد میکنند، آن پوششی را که جمهوری اسلامی میخواهد، رعایت نمیکنند. و همواره آن درگیری ها وجود دارد. و این به دلیل پوسیدگی آن فرهنگی است که میخواهد در جامعه ایران از حجاب اجباری پاسداری کند.

پرسش: آقای شهباز خانی در یک دقیقه ای که وقت داریم بفرمایید بگویید که در این زمینه تنها زنها باید کار بکنند و یا مردان نیز باید که مشارکت کنند؟

پاسخ: این مسئله برمیگردد به حقوق انسانی. هر انسانی حق دارد که هر پوششی را که دوست دارد برگزیند. و اگر این پوشش از کسی گرفته شود همانند این میماند که حق کسی گرفته شده باشد. فرق نمی کند که اگر قرار باشد که بر زنان ما حجاب اجباری را تحمیل کنند. پوشش ناگُزیری برای زنان، ما را از دمکراسی بدور میسازد، و دخالت در امور فردی است. درآمیختگی دولت در اموری است که به آن مربوط نیست. پیوندی هم با این ندارد که بگویم که مردان چنین چیزی را میخواهند. و چنین چیزی هم چندان در جامعه ما رایج نیست. خوب، رویهمه رفته خلاف دمکراسی است، وارونه-یِ نگاه لیبرالیسم است، و ما خواهان نظامی هَستیم که انسان ها بتواننددر مورد مسائلی را که در گُستره-یِ خصوصیشان است، خودشان برای خودشان تصمیم گیری کنند، و دولت در امور خصوصی مردم حق دخالت نداشته باشد.

.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s